xoves, 13 de agosto de 2026

A Banda de música municipal de Mondariz

 Sobre a Banda de música municipal de Mondariz(1928-1965)

        Continua a historia da banda coa única modificación do seu nome. Na noticia adxuntamos do xornal el Pueblo Gallego do 30-10-1929, recoñécese a labor do director da banda Ceferino Paredes, que sen retribución algunha e cunha paciencia digna dun novo Job, nunca cesou no seu empeño de facer unha agrupación que estivese a altura entre as mellores da zona. Un home que levaba trinta anos preparando artistas e preparando homes  dispostos a gañarse a vida honradamente co exercicio da música, creía o correspondente deste xornal que  ben merecía que se lle concedera a medalla ao traballo


Mostramos máis fotografías por cortesía de Marga Paredes onde se pode apreciar algúns dos membros da banda posando ao lado de Casiano Paredes. 


     


Banda de música Municipal de Mondariz ano 1931 (Fotografía álbum familiar de "Las Colonias")

        
        A banda continuou actuando por toda a nosa contorna e concellos limítrofes. Deixamos aquí algúns recortes de prensa sobre a banda de música de Mondariz publicados no xornal El Pueblo Gallego, El Sobroso e El Eco del Condado na década dos anos trinta. Podemos observar que de catro noticias, tres continúan chamandolle a banda de Villasobroso.

 

                     


        Na fotografía que mostramos por cortesía de Marga Paredes, pódese apreciar a pai e fillo, os dous directores da banda, posando cos resto dos membros na escalinata que leva ao bosque en Mondariz Balneario.
 


        Na imaxe que adxuntamos podemos observar, por cortesía de Chicho de San Martiño, o programa das festas de Santa Lucía de Vilasobroso do ano 1933 no que a Banda de Mondariz e os afamados Gaiteiros de Soutelo de Montes foron os encargados de animar esta festa.



         Ceferino Paredes, comezaba a ter problemas de saúde e sabemos polos xornais consultados que en algunhas ocasións, supoñemos que por indisposición deste, o seu fillo Casiano, músico graduado no conservatorio de Madrid, e músico de primeira na banda de Mondariz, colleu a batuta da banda como “director accidental”. Deixamos aquí algúns recortes de prensa máis sobre a banda de música de Mondariz publicados no xornal El Pueblo Gallego, de xullo do 1934 e setembro do 1935 onde podemos apreciar a ausencia de Ceferino Paredes.


                        


        Ceferino Paredes falece o día 23-10-1935 aos 58 anos de idade, e así o relatou o xornal El Tea en dúas noticias publicadas os días 04-11-1935 e 14-11-1935.





       Tralo falecemento de Ceferino, toma a batuta da dirección o seu fillo Casiano Paredes Iglesias, aos 31 anos de idade. Casiano, casara no Balneario con Elvira Romero e o matrimonio creara o seu novo fogar en Mondariz Balneario. Cando Casiano asumiu a dirección da banda tamén estableceu a academia nun local que tiñan enfronte a súa casa, ensaiando a partir de ese momento alí a "Banda Municipal de Mondariz”. Este feito, deu lugar a moitos erros á hora de denominar a nosa agrupación, de Mondariz ou de Mondariz Balneario, temos que ter en conta que a Banda do Balneario, a “Banda dos Peinador” ou a banda “Chan de Gándara”, xa desapareceu no ano 1931.

      Casiano foi alumno do seu pai, logo ampliou os seus estudos musicais con Gregorio Baudot, director da Banda da Mariña do Ferrol e máis tarde con Manuel Palau, director do conservatorio de Valencia, graduándose en harmonía e composición no conservatorio de Madrid. Era membro da SGAE (Sociedad General de Autores de España) na que tiña rexistradas varias obras.
 
      A banda continuou durante moitos anos cun bo prestixio actuando por tódolos recunchos da provincia de Pontevedra: Covelo, Arbo, Gondomar Tomiño, Ponte Caldelas, Vigo, e fóra da nosa provincia: en Santiago, Carballeda de Avia (Ourense) e incluso saíndo das nosas fronteiras, facendo actuacións no norte de Portugal. Chegouse a comentar que nos mellores tempos da banda “A Municipal de Mondariz non tiña competencia”. Tiñan un amplo repertorio como “La Arlesiana”, “Poeta y aldeano”, “Raimón” e “Las Golondrinas”, estas dúas operturas e zarzuelas, como “Barberillo de Lavapies”, “La Dolorosa”, “La del manojo de rosas” etc., e numerosos pasodobres de concerto.
Deixamos unha mostra do escrito no xorna da época, El pueblo Gallego do 24-03-1936.




          Na nosa procura tamén atopamos uns cartaces anunciadores de festas, en Covelo e na parroquia de Santa Marina, en Xullo e Setembro do ano 1939


        Amosamos esta Fotografía cedida por Emilio Táboas, da Banda de música de Mondariz, ano 1940, posando nas escaleiras que suben ao bosque dos xardíns do Gran Hotel.


        Deixamos outra pequena mostra dun xornal da época, El pueblo Gallego do 4-08-1943 pola actuación da banda en Santiago e dous cartaces anunciadores das festas patronais de Calvos (1940) e Pontecaldelas(1939).


   


      Por certas diferenzas no ano 1943 saíron músicos da banda de Mondariz e reorganizaron outra, composta o principio por 15 compoñentes que chegarían a ser 34, e estivo dirixida por D. Diego Abril Abril. 
        Amosamos a foto da agrupación que sería coñecida como “Banda de música de Villasobroso” e alí estaría o seu local de ensaio.


        No ano 1954 por motivos de saúde do seu director e por razóns laborais da maioría dos músicos e a emigración, a banda de Diego Abril desaparece, os músicos emigrarían para a “Banda de Infantería da Mariña do Ferrol”, “Isabel la Católica de A Coruña”, “A Municipal de Vigo”, “A Municipal de Pontevedra”, “Regimientos de Zamora, Zaragoza, Cazadores de Mérida, Murcia, Infantería nº 65 do Ferrol,” outros baixarían de novo“A Banda Municipal de Mondariz”.


        Como curiosidade adxuntamos este artigo publicado no xornal "El Pueblo Gallego" o 01-08-1948 escrito por Casiano Paredes no que lle solicitaba ao alcalde e aos compañeiros de corporación a creación dunha escola municipal de música para Mondariz. «Ofrecemos esta modesta idea con el pensamiento en el futuro de la juventud mondarizana.». A escola de música de Mondariz, chegou 58 anos despois!


        A Banda de música de Mondariz posando enriba dun palco de madeira feito para a ocasión, data aproximada, ano1947, dato extraído da entrevista feita no seu día a José Bautista Mariño, primeiro comezando pola dereita 



        Mostramos a continuación dous recortes do xornal El Pueblo Gallego un do 09-06-1953 da actuación da banda no Rosal e outra da entrevista a Casiano do 21-08-1955 pola participación da banda nas festas do Berbés en Vigo.

     

        A banda posando na entrada principal do Gran Hotel do Balneario, entre os compoñentes podemos apreciar a dous grandes coñecidos, Emilio Táboas e J.Bautista Mariño.



        Mostramos a continuación dous recortes do xornal El Pueblo Gallego da década do sesenta de dúas actuacións da banda na zona do Baixo Miño en concreto en Gondomar e Tomiño.


              


        Dúas fotografías máis da Banda de música de Mondariz en Vigo, a primeira de Domingos Reboreda Mera, que exerceu de policía municipal de Mondariz Balneario e a segunda de Marga Paredes na entrada principal do Gran Hotel.





        No ano 1947 nace no noso pobo a “Orquestra de Roquete” con músicos da banda de Vilasobroso. Posteriormente, no ano 1954, disólvese a banda de Vilasobroso de Diego Abril, e “Roquete” forma outra orquestra, esta vez en Mondariz e con músicos da banda; chamaríase “Orquesta Venus”. No ano 1956 músicos desta orquestra abandónana para formar a que logo sería a “Orquesta Mariño”. Tras varios anos nos que apareceron diferentes agrupacións musicais que compartían músicos, en Mondariz só quedaría “A Banda Municipal de Mondariz” e a “Orquesta Mariño”. A banda de música tivo un par de anos máis de auxe, pero co tempo, pouco a pouco, foi decaendo ata o 1967, no que desaparece definitivamente.

      Adxuntamos este recorte de El Pueblo Gallego do 22-02-1977 no que o Centro de Iniciativas e Turismo rendeu unha homenaxe aos músicos máis veteranos da desaparecida banda entregando unhas insignias de ouro e esmalte a estes oito músicos: Os irmáns Casiano e José Paredes Iglesias, Antonio Antela Carballo, Antonio Seijo Rodríguez, Severino Barros, irmáns Alfonso e Eugenio Fernández Pazos e Aurelio Romero.



        José Guisado Nogueira, deixou escrito no seu libro Mondariz historia, guía, hechos pasados: el pueblo de Puente Caldelas rindió un merecido homenaje a esta banda y su director en el año 1980, cuyo galardón consistente en una bandeja de plata de ley rezaba «El Pueblo de Puente Caldelas al maestro D.Casiano Paredes Igelsias como testimonio de afecto y simpatía por los ventiséis años durante los cuales la Banda Municipal de Música de Mondariz ha amenizado las fiestas mayores de esta Villa, Puente Caldelas, agosto de 1980» 

A Banda de música de San Martiño da Portela

 Sobre a Banda de música de San Martiño da Portela(1890-1928)



Fotografía por cortesía de Lola e Aparicio

        Todo comeza cando o que fora membro da corporación municipal, veciño da entidade local de Vilasobroso e dono dun taller de ebanistería, Don Ceferino Paredes Álvarez, forma nesta parroquia “A banda de música de San Martín da Portela ” alá polo ano 1890. Ceferino, amante da música, fora discípulo do compositor e editor José de Erviti (1852-1900) e de José María Varela Silvari (1848-1926) compositor galego, pianista e musicólogo fundador e director da revista “El Boletín Musical”. 

        Ceferino soubo incorporar o seu bo facer a tódolos ámbitos da súa vida, non só profesionalmente se non tamén artísticamente. Mostramos un anuncio publicado no xornal El Sobroso o 01-03-1932, do seu taller. 


        Estamos ante un home que gozaba dunha “acrisolada honradez mais que suficientemente contrastada” tal e como explicaba nun artigo do xornal “El Eco del Condado”, un home querido entre a veciñanza.


        A banda actuou por toda a nosa contorna e concellos limítrofes. Deixamos aquí algúns recortes de prensa sobre a Banda de música de San Martiño publicados no xornal El Tea. Unha pequena mostra de case dúas décadas, de 1909 e 1910...

     

        Continuamos con recortes do xornal El Tea de 1912 e 1913...


      


       Rematamos cuns recortes do xornal El Tea de 1917 e 1919...

                          


        Mostramos algunhas fotografías cedidas por Marga Paredes na que podemos observar diferentes épocas e integrantes da banda  de música.

            


        Continuamos con máis recortes do xornal El Tea, esta vez dos anos 1922, 1923 e 1925.

   


        No verán do ano 1928 a corporación municipal aproba unha moción que presenta o alcalde Ramiro Vidal Carrera onde se propón nomear a “A banda de San Martiño da Portela” coma “BANDA MUNICIPAL DE MONDARIZ, segundo as fontes consultadas este nome era simbólico, xa que o concello nunca deu ningún tipo de axuda. Axuntamos un recorte do xornal “El Heraldo Gallego” do 28-10-1928, onde se da conta da noticia así como a foto sacada nas escaleiras da “Casa Felisa” para inmortalizar o momento.




       Como mostra de gratitude por este nomeamento a Banda municipal deu un concerto na praza da Autonomía(hoxe Xardíns Rodríguez Fornos) fronte á Casa Consistorial(hoxe Centro Social). No recorte do xornal El Pueblo Gallego do 23-09-1928,podemos ler cal foi o seu programa. 




        Sabemos polos xornais consultados que en algunhas ocasións, por indisposición de don Ceferino, o seu fillo Casiano Paredes, músico graduado no conservatorio de Madrid, e músico de primeira na banda de Mondariz, colleu a batuta da banda como “director accidental”.

        Pechamos aquí o capítulo da Banda de San Martiño, e abrimos outro no que continuamos coa historia da banda que desde ese momento comeza a chamarse Banda de música Municipal de Mondariz.

A Banda de música de Frades

Sobre a Banda de música de Frades (1820-1945)

    Esta historia iniciouse en Aboal (Toutón) alá polo ano 1820, tal e como escribiu José Guisado Nogueira “Kubala” no seu libro Mondariz, historia  guía hechos pasados. Comeza grazas a un veciño namorado da música, Manuel Amoedo Fragueiro “O ferreiro”, que tocaba o bombardino por afección. Manuel propúxolle a un coñecido seu, veciño de Xende (A Lama), Francisco Camiña Bugallo, impartir clases a os veciños interesados. E así foron paseniño ata que se formou a banda. Tiña o alcume de “Banda do Porco Bravo” pola afección do seu promotor “O ferreiro” ao que lle gustaba cazar xabarís.

    O primeiro director foi Francisco Camiña Bugallo, co paso do tempo virían Agustín Pedreira, Leopoldo Camiña (fillo de Francisco) despois un fillo seu, Prudencio Camiña e por último Serafín Otero (O pío) ata que a emigración deixou sen integrantes a banda, e rematou desaparecendo no ano 1945.

     Na nosa procura sobre máis información da Banda de Frades, topamos algúns recortes de prensa publicados no xornal “El Tea” en diferentes anos, primeiro do xornal de data 27-11-1909 e segundo do xornal de data 30-08-1913:

  

     Continuamos mostrando máis recortes de prensa onde se falaba sobre a Banda de Frades todos eles publicados no xornal “El Tea” a finais dos anos vinte, de data 03-10-1926 e o segundo do 23-12-1928:


             

    
      Os últimos recortes de prensa atopados foron publicados tamén no xornal “El Tea” nos anos trinta, en concreto o 14-09-1933 e o 24-09-1935: